3 sayılık atış, “three-pointer” veya “trey” olarak da bilinen, üç sayılık saha içi basketidir. Bu atış, üç sayılık çizginin ya da potayı çevreleyen belirlenmiş bir yayın dışından yapılır. 3 sayılık atış kuralları zaman içinde gelişim göstererek oyunu daha heyecanlı hale getirdi. Tarihteki ilk 3 sayılık atış, 1945 yılında Columbia ve Fordham arasındaki bir maçta gerçekleştirildi. Daha sonra, 21 feet’lik bir çizgi ile denendi ancak bu dönemde resmî bir kural olarak benimsenmedi.
Amerikan Basketbol Ligi (ABL), 1961 yılında 3 sayılık atışı resmî bir kural olarak uygulayan ilk lig oldu. NBA ise, 3 sayılık çizgiyi ilk kez Haziran 1979’da deneme amaçlı kullanmaya başladı. 12 Ekim 1979’da Chris Ford, NBA tarihinde ilk 3 sayılık atış yapan oyuncu oldu. Zamanla, bu atış oyun içindeki etkinliği nedeniyle popülerlik kazandı. Stephen Curry, 3 sayılık saha içi basketini devrim niteliğinde geliştirerek takımların bu atışı kazanma stratejisinin bir parçası olarak benimsemelerini sağladı. Tıpkı basketbolda serbest atış gibi bu da zamanla kurallar ve taktiklerle daha da gelişti ve bugünkü modern basketbolun temel yapı taşlarından biri haline geldi.
3 sayılık atış ile farklı basketbol terimleri karıştırılmamalıdır. Örneğin, saha içi basketi (field goal) ve 3 sayılık oyun (three-point play) gibi kavramlar, 3 sayılık atışla aynı değildir. Saha içi basketleri, atış mesafesine bağlı olarak 2 veya 3 puan değerinde olabilir. Üç sayılık oyun ise, bir oyuncunun iki sayılık saha içi basketi atıp aynı zamanda serbest atış kazanması ile elde edilir. Saha içi basketleri, basketbolda puan kazanmanın en yaygın yoludur.
Basketbol severler arasında 3 sayılık atış oldukça popülerdir, çünkü oyuncular uzun mesafeden başarılı atışlar yaparak daha fazla puan kazanabilir ve oyunu lehlerine çevirebilirler. Eğer üç sayılık çizginin dışından başarılı bir atış yaparsanız, takımınıza 3 puan kazandırırsınız.
Bu makalede, 3 sayılık atış türlerini, üç sayılık saha içi basketinin kurallarını ve bu atış hakkında daha fazla bilgiyi bulabilirsiniz. Bu bilgiler basketbol bilginizi geliştirmenize yardımcı olacaktır.
Saha İçi Basket Türleri
İlk olarak, saha içi basket kavramını anlamanız gerekir. Saha içi basketleri, basketbolda en temel puan kazanma yollarından biridir. Bu atışlar iki türe ayrılır: iki sayılık atış ve üç sayılık atış. Şimdi bu atış türlerini daha yakından inceleyelim.
İki Sayılık Atış:
İki sayılık atış, üç sayılık çizginin içinden yapılan ve iki puan değerinde olan bir atıştır. Bu atış, pota altında, orta mesafeden ve boyalı alan içinden gerçekleştirilebilir. İki sayılık atışlar farklı tekniklerle yapılabilir: Turnike (Layup), Smaç (Dunk), Şut (Jump Shot), Hook Shot ve Cam Şutu (Bank Shot). Kareem Abdul-Jabbar, 2 sayılık atışların efsanevi bir ismi olarak bilinir.
Üç Sayılık Atış:
Üç sayılık saha içi basket, oyunculara üç puan kazandıran bir atıştır. Ancak, bu atışı gerçekleştirmek için oyuncunun üç sayılık çizginin dışından şut çekmesi gerekir. Basketbolda en verimli atışlardan biri olarak kabul edilen üç sayılık atışlar, oyunda büyük bir etki yaratabilir. İyi bir üçlük şutçusu faul yapıldığında, serbest atış hakkı kazanabilir. Stephen Curry ve Kyle Korver gibi başarılı şutçular, takımlarına çok sayı kazandırarak maçların sonucunu değiştirebilirler.
Üç Sayılık Alan Şutu Kuralları
Takımınız için büyük ödüller kazanmak istiyorsanız, üç sayılık şutun kurallarına uymanız gerekir. Bu kuralları inceleyelim, böylece oyunu daha iyi anlayabilirsiniz.
- Şut, üç sayı çizgisinin dışından yapılmalıdır.
- Şutör, şutu yapmadan önce en az bir ayağını üç sayı çizgisinin dışında konumlandırmalıdır.
- Şutörlerin üç sayı çizgisinin üzerinde veya içinde yere basmasına izin verilmez.
- Top şutör tarafından serbest bırakıldıktan sonra, oyuncu dışarıdan sıçrayıp çizginin içine inebilir.
- Şutu atarken belirlenen süre içinde topu bırakmalısınız (şut saati ihlali yapılmamalıdır).
- Yanlış potaya atılan üç sayılık şut kural ihlali olarak değerlendirilir.
- Şutun geçerli sayılması için topun çemberin üstünden girip fileyi tamamen geçmesi veya içinde kalması gerekir.
- Oyuncu, ayağını üç sayı çizgisine veya önüne koyarsa, atış iki sayılık olarak değerlendirilir.
- Hakem, bir oyuncunun üç sayılık şut denemesi yaptığını belirtmek için kolunu kaldırır ve üç parmağını gösterir.
- Üç sayılık şut başarılı olduğunda, hakem diğer kolunu da tamamen açarak üç sayıyı işaret eder.
- Eğer bir oyuncu üç sayılık şut sırasında faul alır ve şut başarısız olursa, oyuncuya üç serbest atış hakkı verilir.
- Eğer bir oyuncu üç sayılık şutu başarılı bir şekilde tamamlarken faul alırsa, bir ek serbest atış hakkı kazanır ve potansiyel dört sayılık bir oyun elde eder.
- Eğer üç sayılık şut sırasında yapılan faul “Flagrant 1” veya “Flagrant 2” olarak değerlendirilirse, oyuncuya iki serbest atış hakkı verilir ve potansiyel beş sayılık bir oyun oluşur.
Üç Sayı Çizgisi
Üç sayı çizgisi, üç sayılık şutun temel unsurlarından biridir. Geçerli bir şut yapabilmek için üç sayı çizgisinin gerisinden atış yapılması gerekir. Şutörler, üç sayı çizgisine veya içine basamaz, aksi takdirde kural ihlali yapılmış olur. Üç sayı çizgisinin potaya olan uzaklığı, farklı liglerde ve turnuvalarda değişiklik göstermektedir.
| Rekabet Seviyesi | Potanın Merkezinden Uzaklık (Yay Yarıçapı) | Yan Çizgiden Uzaklık |
| Ulusal Basketbol Birliği (NBA) | 7.24 metre (23 feet 9 inç) | 91 cm (3 feet) |
| Uluslararası Basketbol Federasyonu (FIBA) | 6.75 metre (22 feet 1.75 inç) | 89 cm (2 feet 11 inç) |
| Kadınlar Ulusal Basketbol Birliği (WNBA) | 6.75 metre (22 feet 1.75 inç) | 91 cm (3 feet) |
| Ulusal Üniversite Atletizm Birliği (NCAA) | 6.75 metre (22 feet 1.75 inç) | 1.02 metre (3 feet 4 inç) |
| Ulusal Üniversitelerarası Atletizm Birliği (NAIA) | 6.75 metre (22 feet 1.75 inç) | 1.02 metre (3 feet 4 inç) |
Aşağıdaki tabloda, farklı liglerde üç sayı çizgisinin merkezden ve yan çizgiden uzaklığının farklılık gösterdiğini görebilirsiniz.
Sonuç
Üç sayılık alan şutu, rakibinizi yenmek için büyük bir fırsat sunar. Bu şut sayesinde takımınızın skorunu hızlı bir şekilde artırabilirsiniz. Bu yazıda, alan şutlarının türlerini, üç sayılık şut kurallarını ve üç sayı çizgisinin mesafesini açıkladım. Üç sayılık şutun oyun içindeki önemini daha iyi anlamanıza yardımcı olacağını umuyorum.