Çift dribbling, basketboldaki kişisel ihlallerden biridir. Çift dribbling, iki farklı şekilde gerçekleştiğinde ihlal olarak kabul edilir. İlk durum, oyuncunun topu “her iki eliyle aynı anda” sektirmesi veya “ilk dribblingi kendi isteğiyle sonlandırdıktan sonra tekrar dribbling yapması” ile oluşur. İkinci durum ise NBA (National Basketball Association) kurallarında belirtilmiştir ve oyuncunun topa sahip olduğu sırada topun “bir veya iki elinde” duraklaması ya da topu yere sektirmeden önce “iki kez” elinde tutmasıyla meydana gelir.
Çift dribbling, “yasadışı dribbling” veya “dribbling ihlali” olarak da adlandırılır ve oyuncunun topu dribbling yaparken iki eliyle kavraması veya durdurması durumunda gerçekleşir. Genel dribbling kuralları, oyuncunun topu iki eliyle tutup dribblinge devam etmesini yasaklar. Dribbling sırasında topu durdurup sonra tekrar sektirmeye başlamak, çift dribbling olarak değerlendirilir.
Temel olarak, çift dribbling şu sırayı takip eder: dribbling – duraklama – tekrar dribbling. NBA kurallarına göre, oyuncunun ilk dribblingini kendi isteğiyle sonlandırmasının ardından ikinci kez dribbling yapması yasaktır. Eğer bu gerçekleşirse, oyuncu kural ihlali yapmış sayılır.
Yasal İkinci Dribbling
Birkaç istisnai durum, çift dribblingi yasal veya kabul edilebilir hale getirebilir:
- Eğer oyuncu şut attığında top potaya veya arkalığa çarpar ve tekrar oyuncuya dönerse, ikinci dribbling yapabilir.
- Eğer oyuncu ilk dribbling sırasında kontrolünü kaybederse (örneğin yanlış bir dokunuş veya savunmacının müdahalesi nedeniyle), ikinci dribbling ihlal sayılmaz.
- Oyuncu topu pas olarak verdiğinde veya topu elinden kaçırdığında ve başka bir oyuncu topa dokunduğunda, tekrar dribbling yapması mümkündür.
Bu tür ihlaller, genellikle NBA veya NCAA gibi profesyonel liglerde pek sık görülmez, ancak daha çok gençlik ve kolej liglerinde karşılaşılmaktadır.
Çift Dribbling Neden Yasaktır? Çift Dribbling Neden İzin Verilmez?
Basketbol, hücum odaklı bir spor olduğundan, çift dribbling savunma açısından büyük bir dezavantaj oluşturur. Hücum oyuncularının sürekli çift dribbling yapması, savunmanın topu kapmasını veya topa müdahale etmesini zorlaştırır. Ayrıca, savunma oyuncularının hücum oyuncularını köşelere sıkıştırarak avantaj elde etme fırsatını engeller. Çift dribblingin yasak olması, oyuncuların adil ve temiz bir şekilde dribbling yapmasını sağlar.
Öte yandan, çift dribbling kuralı, savunmaya da avantaj sağlar. İlk dribblingini yapmamış olan bir oyuncu, savunmayı geçmek için pas atma, şut çekme veya dribbling yapma seçeneklerine sahiptir. Ancak, oyuncu bir kez dribbling yaptıktan sonra topu tekrar sektiremeyeceği için savunma, daha agresif baskı uygulayabilir. Bu durum özellikle adam adama savunma stratejisinde temel kavramlardan biri olarak dikkat çeker.
Çift dribblingin yasaklanmasının bir diğer nedeni, oyun sırasında aktif top hareketini sağlamaktır. Oyuncuların topu uzun süre ellerinde tutmaları engellenerek daha fazla pas yapılması ve takım içindeki etkileşimin artırılması hedeflenir. Bu sayede sadece bireysel oyun değil, takım oyunu da teşvik edilir. Ayrıca, çift dribblingin engellenmesi oyunun akışını hızlandırarak, daha heyecan verici ve tempolu bir maç ortaya çıkmasını sağlar.
Bir Oyuncu Çift Dribbling Yaparsa Ne Olur? Çift Dribblingin Cezası Nedir?
Çift dribbling yapan oyuncu, top kaybı (turnover) ile cezalandırılır ve savunma takımı anında topun sahibi olur.
Ancak, bu kural farklı liglerde farklı şekillerde uygulanabilir. NCAA, FIBA ve NFHS (Amerikan lise basketbolunun yönetim organı) kurallarına göre, savunma takımı ihlalin gerçekleştiği yere en yakın noktadan topu oyuna sokar. NBA’de ise top, yalnızca saha ortasında, yani serbest atış çizgisi ile dip çizgi arasında bir noktadan oyuna dahil edilir.
Dribbling Kuralları Gerçekten Uygulanıyor mu?
Dribbling, topun sürekli ve hızlı hareketini içerdiğinden, bazen hakemler oyuncuların yaptığı çift top sürme ihlalini fark edemeyebilir. Oyunun hızlı temposu nedeniyle, nadiren de olsa hakemler bir oyuncunun daha önce top sürdüğünü unutabilir ve ihlali görmezden gelerek herhangi bir ceza vermeyebilir.
Çift Top Sürme ile Taşıma Arasındaki Fark Nedir?
Çift top sürme ile taşıma arasındaki fark, çift top sürmenin oyuncunun ilk top sürüşünü tamamladıktan sonra topu tekrar sektirmesiyle gerçekleşmesidir. Taşıma ise, top süren oyuncunun topu hareket halindeyken uzun süre elinde tutması ve elinin alt kısmıyla topu desteklemesiyle oluşur. Çift top sürme ve taşıma, el pozisyonları ve kullanımı açısından birbirine benzer olsa da, taşıma ihlali topun uzun süre avuç içinde tutulmasıyla gerçekleşirken, çift top sürme topun durdurulduktan sonra tekrar sektirilmesiyle meydana gelir.
Çift Top Sürme ile Adım Hatası Arasındaki Fark Nedir?
Çift top sürme, oyuncunun topu durdurduktan sonra tekrar sektirmesiyle oluşan bir ihlaldir. Adım hatası ise, topa sahip olan oyuncunun top sürmeden birden fazla adım atmasıyla gerçekleşir. Ancak, oyuncunun “pivot ayağı” sabit kalmak koşuluyla dönmesine ve bir ayağını hareket ettirmesine izin verilir.
NBA’de Çift Top Sürme Hakkındaki Tartışmalar
Çift top sürme, taşıma ve adım hatası gibi ihlaller birbirine benzediği için hakemler tarafından fark edilmeden geçilebilir. Bu ihlallerin sık yaşanması, hakemlerin bu kuralları uygulamakta tutarsız kalmasına ve cezaların yeterince sık verilmemesine neden olabilir.
Bazı basketbol hayranları, bu tür ihlallerin göz ardı edilmesinin, ABD’li oyuncuların uluslararası turnuvalarda zorlanmasının nedenlerinden biri olduğunu düşünüyor. Çünkü bu hatalara nadiren ceza verildiğinden, oyuncular yanlış alışkanlıklarını değiştirme konusunda dış baskı hissetmiyorlar.
Çift Top Sürmeyi Anlamak ve Öğrenmek
Aşağıdaki video, çift top sürmenin ne olduğunu, nasıl yapıldığını ve basketbol oyununda çift top sürme ihlalini önlemek için uygulanması gereken stratejileri içeren bir eğitim materyalidir.
Sonuç
Çift top sürme kural ihlali sayıldığından cezaya tabidir, ancak oyuncuların sürekli top sürme hareketi nedeniyle bazen fark edilmeden geçebilir. Büyük liglerde oynayan profesyonel oyuncular bu hatayı yapmamaya özen gösterse de, çift top sürme ihlali daha çok küçük liglerde ve amatör seviyelerde görülmektedir.
Genç oyuncuların bu hatadan kaçınmasını sağlamak için erken dönemde yapılan düzeltmeler ve nazik hatırlatmalar oldukça önemlidir.