Basketbol, oyuncuların her birine uyması gereken belirli direktifler ve kurallar ile gelir ve temel kural, fiziksel müdahaleden kaçınmak ve sportmenlik dışı davranışları ortadan kaldırmaktır. Bu kuralların ihlali, oyunculara yaptırımlar uygulanmasına neden olur.
Basketbolda atılma, oyunculara veya koçlara aşırı teknik fauller, ihlaller, davranış faulleri veya oyun sırasında yasaklanmış davranışlar sergilemeleri nedeniyle uygulanan bir yaptırımdır. Atılma, oyuncunun/koçun oyundan diskalifiye edilmesine ve oyun alanından çıkarılmasına yol açar. Sahadaki herhangi bir oyuncu, sahadaki oyuncu (yedeğe oturan oyuncular) ve koçlar, hakem veya resmi yetkililer tarafından suçlu bulunmaları durumunda atılabilir. Bu tür durumlardan kaçınmak, oyuncuların görevlerini doğru bir şekilde yerine getirmelerini gerektirir; özellikle point guard pozisyonunda bulunan oyuncular, takımın liderliğini üstlendikleri için bu kurallara uymak zorundadır.
Atılmanın önemli nedenleri ve sonuçları vardır. Basketbolda atılmayı tam olarak anlamak için aşağıdaki açıklamaya göz atalım.
Basketbolda Atılma Nedir?
Basketbolda atılma, oyuncu/koçun oyundan ihraç edilmesi veya diskalifiye edilmesidir ve bu, belirlenmiş oyun kurallarına karşı ciddi ve sürekli ihlaller sonucu gerçekleşir.
Atılma, tüm basketbol liglerinde geçerli evrensel bir cezadır. Oyuncular, koçlar, takım yedek oyuncuları, yöneticiler ve diğer personel, tanımlanan düzenlemelere karşı ‘ihlal etme ve başkaldırma’ eylemlerini gerçekleştirdiklerinde atılma cezası alabilirler. Yalnızca hakemler ve resmi yetkililer, düzensiz davranış sergileyen oyuncuları atma yetkisine sahiptir.
Atılan oyuncular, atılma cezası verildikten sonra en kısa sürede sahayı ve oyun alanını terk etmek zorundadır. Gecikme veya reddedilme durumunda, oyuncuya ağır para cezaları ve ciddi yaptırımlar uygulanabilir.
Basketbolda İhraç Edilmenin Nedenleri Nelerdir?
Basketbolda ihraç edilmenin yaygın nedenleri teknik fauller, centilmenlik dışı davranışlar ve her türlü açık faul işlemidir. NBA Yönetmeliklerine göre, aşağıdaki ihlallerden birini işleyen bir oyuncu, sahadan ihraç edilebilir.
- Yedek oyuncunun sahaya yasa dışı girmesi
- Rakibe omuz üstünden yumruk atma veya dirsek atma girişimi – oyuncuyu vurup vurmadığına bakılmaksızın
- Yumruk atma veya kavga faulü yapmak
- Herhangi bir açık faul türünü işlemek
- Pasif oyuncuların maç içine girmeye cesaret etmesi
Basketbolda İhraç Edilmenin Teknik Faul Nedenleri:
Teknik faul uygulandığında, hakem “T” işareti yaparak oyuncuya ceza uygulandığını bildirir. Teknik fauller, oyuncuların uyması gereken bir dizi kurallar içerir; aksi takdirde ihlallerle cezalandırılabilirler. Sahada oynayan bir oyuncu veya yedek oyuncu (koç ve personel dahil) teknik faulden sorumlu olabilir ve bu da ihraç edilmesine yol açabilir.
NBA Yönetmeliği, basketbolda teknik faulün ne olduğunu ve türlerini açıkça belirtir. Öncelikle, teknik faul 6 farklı şekilde gelir:
- Aşırı mola
- Oyun gecikmesi
- Oyuncu sayısı
- Pota direği, geri panelleri veya destek
- Davranış
- Kavga faulleri
Altı teknik faul türünden 2 tanesi – Davranış ve Kavga Faulleri, hakemin ayrı bir çağrı yapmasına gerek kalmadan otomatik olarak ihraç edilme cezasını doğurur.
Davranış nedeniyle teknik fauller veya sporculuk dışı davranışlar, aktif oyunculara, sahada olmayan oyunculara (yedek oyuncular) veya diğer personele verilebilir. Hakem veya yetkili, oyuna zarar veren aşağıdaki davranışları gözlemler ve bu da oyuncunun ihraç edilmesine neden olur:
- Bir oyun hakemini onurlandırmamak
- Kasıtlı forma ihlalleri
- Bir oyun hakemiyle fiziksel temas
- Alay, dalga geçme, argo kullanma veya hile yapmak
- Rakibe karşı kasıtlı olarak aşırı fiziksel hareketler yapmak
- Yedek personel – sahaya giren oyuncular ve koçlar
- Karar veya karar verilmemesi hakkında gereksiz itiraz etmek, küfürlü dil kullanmak
Kavga nedeniyle teknik fauller ise aktif veya yedek oyuncular arasında çıkan çatışmalar sonucu yapılan kavgalarla verilir. Maksimum 50.000 TL para cezası ve/veya yasaklama uygulanabilir.
Teknik Faullerde Ceza Miktarının Değişimi:
Faul sayısı arttıkça ceza miktarı da artar ve her faulle birlikte ceza daha da büyür. İlk ve ikinci teknik fauller her biri için 1.000 Amerikan Doları (₺27.000), üçüncü ve dördüncü fauller 1.500 Amerikan Doları (₺40.500), beşinci ve altıncı fauller ise her biri için 2.000 Amerikan Doları (₺54.000) ceza alır. Yedinci faul, 2.500 Amerikan Doları (₺67.500) ceza ve bir maçlık yasaklama ile sonuçlanır. Bu sayının ötesinde her ek teknik faul, 2.500 Amerikan Doları (₺67.500) ceza ile birlikte gelir. Eğer teknik fauller iki aralıklı dönemde yedi veya daha fazla olursa, her seferinde 2.500 Amerikan Doları (₺67.500) ceza ve bir maçlık yasaklama uygulanır.
Basketbolda İhraç Edilmenin Açık Faul Nedenleri:
Açık faul, aşırı fiziksel temas, zarar vermek amacıyla yapılan yasadışı temaslar veya oyuncuya sakatlanmalara neden olan şiddetli hareketler sonucu gerçekleşen kişisel bir fauldür. Hem hücum hem de savunma oyuncuları bu faulden suçlu olabilir ve topun canlı ya da ölü olmasına bakılmaksızın cezalandırılabilir. Bu faul kazara veya kasıtlı olabilir. NBA’ye göre açık faul iki tipe ayrılır:
- Tip 1 Açık Faul: Rakip oyuncuya gereksiz temas.
- Tip 2 Açık Faul: Rakip oyuncuya gereksiz ve “aşırı” temas.
FF1, otomatik olarak ihraçla sonuçlanmaz; oyuncu bunu tekrar ettiğinde, yani “ikinci kez” yaparsa ihraç edilir. Aksine, FF2, oyuncunun otomatik olarak ihraç edilmesine neden olur. Sonuç olarak, faul yapılan oyuncuya 2-3 serbest atış verilir ve topun sahibi o oyuncuya verilir. Eğer faul yapılan oyuncu sakatlanırsa, koç onun yerine geçecek oyuncuyu seçer.
NBA yetkilileri, açık faul hakkında şunları belirtir:
Her iki açık faul türü de iki serbest atış ve faul yapılan takımın topu almasıyla cezalandırılır. FF2, faul yapan oyuncunun ihraç edilmesine de yol açar (aynı maçta iki FF1 yapan bir oyuncu da ihraç edilir).
Farklı Basketbol Düzeylerinde İhraç Kuralları:
“Ihraç” her basketbol liginde bir ceza olarak görülse de, her ligde ufak farklılıklar gösterir. Daha önce belirtilen kılavuz NBA Yönetmeliğinden alınmıştır, işte diğer liglerden ihraç ile ilgili ek varyasyonlar:
FIBA:
FIBA kurallarına göre, oyuncu aşağıdaki kombinasyonlardan herhangi birini yaparsa ihraç edilmelidir:
- İki unsportsmanlike faul
- İki teknik faul
- Bir teknik ve bir unsportsmanlike faul
Bunlar arasında, unsportsmanlike faul faul yapılan oyuncuya serbest atışlarla birlikte top kaybına yol açar.
NCAA:
NCAA’da, ihraç edilen oyuncu, ihraç kararının verilmesinin hemen ardından sahayı ve soyunma odasını terk etmelidir ve ihraç edilen oyuncunun takım arkadaşları veya hakemle iletişim kurması yasaktır. İhraç edilen oyuncular soyunma odasına gönderilir. NCAA’da, ihraç genellikle oyuncuların uygunsuz davranışları veya unsportsmanlike davranışları nedeniyle yapılır.
Lise:
National Federation of State High School Associations (NFHS) kurallarına göre, ihraç edilen oyuncu hala takım yedek kulübesinde oturabilir. Bu, oyuncunun koç ve takımın diğer yetişkin üyeleriyle kesintisiz öğrenimini sürdürebilmesini sağlar.
Basketbolda Kimler İhraç Edilebilir? Ve Kim Tarafından?
Basketbolda ihraç, yalnızca oyuncularla sınırlı değildir; bu ceza, takımın diğer üyeleri için de geçerlidir, örneğin yedek oyuncular, pasif oyuncular, koçlar, yöneticiler ve diğer personel. Eğer herhangi biri aşağıdaki kurallardan herhangi birini ihlal ederse, yetkililer tarafından hemen ihraç edilir.
Sahadaki oyuncular aşağıdaki durumlarda ihraç edilebilir:
- İki teknik faulden suçlu olmak
- İki tip 1 açık faul biriktirmek
- Tip 2 açık faul yapmak
- Kavga faulleri
Yedek kulübesindeki oyuncular ve koçlar aşağıdaki durumlarda ihraç edilebilir:
- Sahaya izinsiz giriş
- Kavga faulleri
Bir diğer önemli ihraç nedeni, oyuncuların yasa dışı ve yasaklanmış ilaçlar kullanmalarıdır; bu, oyuncuların üretkenliklerini, performanslarını ve atletizmlerini olumsuz yönde etkileyebilir.
NBA Tarihinde En Çok İhraç Edilen Oyuncular
NBA, tüm ligler arasında en katı olan lig olarak bilinir. Popüler, karizmatik, tanınmış ve süper izlenen bir lig olarak, takımlara büyük bir duygusal ve gerilimli karışım getirir, bu da zaman zaman oyuncuların/koçların soğukkanlılıklarını kaybetmelerine ve felakete yol açar, sonuçta ihraçlarla sonuçlanır. Aşağıda, dikkat çeken ihraçlara maruz kalan ünlü NBA oyuncularının listesi yer almaktadır.
| Oyuncu | İhraç Sayısı |
| Rasheed Wallace | 29 |
| DeMarcus Cousins | 14 |
| Kenyon Martin | 12 |
| Reggie Miller | 12 |
| Matt Barnes | 12 |
| Metta World Peace (Ron Artest) | 11 |
| Gary Payton | 11 |
| Stephen Jackson | 11 |
| Shaquille O’Neal | 10 |
| Paul Pierce | 10 |
Basketbol Maçında İhraç Olduğunuzda Ne Olur? İhraç Cezası
Basketbol maçında ihraç, oyuncunun sahadan ve oyunla ilgili alanlardan hemen atılmasına yol açar. Oyuncuların doğrudan soyunma odasına gitmeleri veya binayı hemen terk etmeleri gerekir.
Hızlıca ayrılmamaları ya da yetkililerin söylediklerine uymamaları durumunda oyunculara 2.000 Amerikan Doları (₺54.000) ile 50.000 Amerikan Doları (₺1.350.000) arasında daha ağır para cezaları uygulanır. Özellikle, kenarda oturan oyuncular, kenar çizgilerini terk ettikleri için bir maçlık yasaklama cezası alır.
Eğer ihraç edilen oyuncular oyun alanını terk etmeyi reddeder veya geciktirirse, daha fazla ceza ve/veya yasaklama uygulanma ihtimali artar.
İhraç Sonrası Oyuncu ve Takım Üzerindeki Etkiler:
1.000 ile 2.000 Amerikan Doları (₺27.000 ile ₺54.000) arasında değişen minimum cezanın yanı sıra, ihraç edilen oyuncunun sahayı terk etmesi beklenir. Kurala sıkı sıkıya uyan hakem, karşı takıma oyunu verebilir.
Bir oyuncunun tek bir sezonda 16 teknik faul alması, bir maçlık yasaklama cezasına yol açar; sonraki iki faul ile ek yasaklamalar eklenir. Eğer 16. teknik faul, sezonun son maçında görülürse, ceza oyuncunun bir sonraki maçına (muhtemelen bir sonraki sezonun ilk maçı) uygulanır.
Bir Koç Basketbolda İhraç Olduğunda Ne Olur?
Bir koç ihraç edildiğinde, yedek kulübesindeki koç, kalan süre boyunca yönetici rolünü üstlenir. İhraç edilen koç, oyun alanından çıkarak soyunma odasına döner ve oyunu terk eder. Ancak, oyun, ana koçun ihraç edilmesinden sonra kaldığı yerden devam eder.
Hakeme Saygısızlık Yapan Oyuncular Hangi Faulü Alır?
Hakeme saygısızlık yapan, hakemin çağrılarını veya çağrılmayan kararları sürekli sorgulayan veya reddeden, hakemlere karşı şiddetli fiziksel davranışlar sergileyen, laf atma veya argo kullanma gibi unsportsmanlike davranışlar gösteren oyuncuya teknik faul verilir.
NBA İhraçları ve Teknik Fauller Üzerine Trivia:
2004 yılında, o dönemin iki ünlü takımı Pacers ve Pistons arasında bir kavga çıktı. Bu kavga, “Pacers-Pistons Kavgası” olarak bilinir ve birçok ünlü oyuncunun askıya alınmasına yol açtı. Bu tartışma ortamı oldukça ısındı ve NBA, oyunlarda güvenlik ve alkol satışlarına ilişkin bazı kuralları değiştirme zorunluluğu hissetti. Her iki takımın askıya alınan oyuncularının listesi:
| Oyuncu (Takım) | NBA Tarafından Ceza Süresi | Kaybedilen Maaş |
| Ron Artest (Pacers) | 86 Maç | 4.997.500 $ |
| Stephen Jackson (Pacers) | 30 Maç | 1.750.000 $ |
| Jermaine O’Neal (Pacers) | 15 Maç | 4.115.000 $ |
| Ben Wallace (Pistons) | 6 Maç | 400.000 $ |
| Anthony Johnson (Pacers) | 5 Maç | 122.222 $ |
| Reggie Miller (Pacers) | 1 Maç | 61.111 $ |
| Chauncey Billups (Pistons) | 1 Maç | 60.611 $ |
| Derrick Coleman (Pistons) | 1 Maç | 50.000 $ |
| Elden Campbell (Pistons) | 1 Maç | 48.888 $ |
Sonuç:
İhraç, basketbolun bir parçası olmuştur uzun bir süredir. Ancak bu, gurur duyulacak bir şey değildir.
Bugünün oyununda, NBA ve diğer liglerin oyuncularının güvenliği ve korunması artık en öncelikli konu olmuştur ve hakemler, oyunculardan herhangi biri şiddetli davranışlar, uygunsuzluk veya yasaklanmış hareketler yapıyorsa ihraç etmekte tereddüt etmezler.
Oyunu az şiddetle kontrol altında tutmak, günümüz basketbol hakemlerinin en önemli kaygısı ve önceliği olmuştur. Bu nedenle, oyunlarda nötr, düzgün, huzurlu ve pasif bir ortam sağlamak için ihraçlar gerektiği durumlarda sıkça çağrılmaktadır.
Basketbol bazen belirli takımlarla rekabet ederken gerilimli olabiliyor, ancak yine de oyuncuların en iyi şekilde uygun bir soğukkanlılık ve hoşgörü ile oyun oynamaları için eğitilmeleri ve rehberlik edilmeleri gerekir.