Field goal, smaç, üç sayılık atış, turnike ve diğer şut teknikleriyle sayı kazanmanın temel yoludur. Basketbolda field goal, “FG” olarak kısaltılır. Bir field goal, basket potasından yapılan atışın mesafesine bağlı olarak 2 veya 3 puan değerindedir. Ancak, farklı turnuvalar ve liglerde field goal puan değeri değişebilir.
Örneğin, FIBA 3×3 basketbol turnuvalarında field goal bir puan değerindedir, BIG3 basketbol liginde ise dört puan değerindedir. NBA kural kitabında, istatistiklerde ve hakem kararlarında “field goal” resmi terim olarak kullanılır. Aynı terminoloji, Amerikan Kolej Atletizm Birliği (NCAA) ve lise basketbolunda da resmen geçerlidir. Ancak, basketbolun temel kuralları ve düzenlemeleri, basketbolun kurallarını anlamak için oldukça önemlidir, çünkü her turnuvanın kendi kuralları ve puanlama sistemi olabilir.
Field goal, oyuncuların 2 veya 3 sayılık atışlarla daha fazla puan kazanmasına yardımcı olur. Eğer iyi bir şutörseniz, takımınızın en iyi field goal skoreri olabilirsiniz. Field goal, üç sayı çizgisinin ötesinden veya çizginin içinden atılabilir. Basketbolda field goal ile ilgili bazı temel terimler aşağıda açıklanmıştır.
| FG% | Şut Yüzdesi |
| 3P% | Üç Sayılık Şut Yüzdesi |
| FGM | Başarılı Şut Sayısı |
| 3PM | Başarılı Üç Sayılık Şut Sayısı |
| 3PA% | Takımın Üç Sayılık Şut Deneme Yüzdesi |
| DFG% | Savunma Şut Yüzdesi |
| D3P% | Savunma Üç Sayılık Şut Yüzdesi |
| 2FG | İki Sayılık Şut |
| BLKA% | Takımın Bloklanan Şut Deneme Yüzdesi |
| FGA% | Takımın Şut Deneme Yüzdesi |
| FGA 3PT% | Üç Sayılık Şut Deneme Yüzdesi |
| 2FG% | İki Sayılık Şut Yüzdesi |
| 2FGA | İki Sayılık Şut Denemesi |
| 2FGM | Başarılı İki Sayılık Şut Sayısı |
| 3P% | Üç Sayılık Şut Yüzdesi |
| 3PM | Başarılı Üç Sayılık Şut Sayısı |
| CFG% | Savunma Baskısı Altında Şut Yüzdesi |
| EFG% | Etkili Şut Yüzdesi |
| FGA | Şut Denemesi |
| Boyalı Alan Şutu | Boyalı Alandan Atılan Şut |
| Dripling Sonrası Şut | Dripling Yaparak Atılan Şut |
Aşağıdaki tabloda basketbolda yaygın olarak kullanılan kısaltmaları bulabilirsiniz. Bu makalede, basketbolda field goal hakkında bilmeniz gereken her şeyi anlatacağım. Şimdi field goal detaylarına hızlıca göz atalım.
Basketbolda Field Goal Çeşitleri ve Puanları
Field goal, iki temel kategoriye ayrılır: İki Sayılık Field Goal ve Üç Sayılık Field Goal. Field goal puanı, şutun sahadaki konumuna göre belirlenir. Şimdi field goal çeşitlerini daha detaylı inceleyelim.
1. İki Sayılık Field Goal
Üç sayı çizgisinin içinden yapılan her türlü şut, iki sayılık field goal olarak kabul edilir ve oyunda iki puan değerindedir. Bu atışlar, üç sayı çizgisinin içinde kalan alanlardan, yani boyalı alan ve orta mesafeden yapılabilir. Başarılı bir iki sayılık atış, takımınıza iki puan kazandırır.
İlginç bir bilgi olarak, üç sayı atışı oyuna eklenmeden önce, sahadaki herhangi bir noktadan yapılan bir şut iki puan kazandırıyordu. İki sayılık atış, şu farklı tekniklerle gerçekleştirilebilir:
- Turnike
- Smaç
- Hook Atışı
- Floater
- Üç sayı çizgisinin içinden yapılan şut
2. Üç Sayılık Field Goal
Üç sayılık atış (3-pointer), üç sayı çizgisinin dışından veya üç sayı yayı dışından yapılan ve üç puan değerinde olan bir atış türüdür. Üç sayılık atış NBA’ye 1979 yılında eklenmiştir. Günümüzde birçok takım, maç kazanmak için bu şutları sıkça kullanmaktadır.
Üç sayı çizgisinin mesafesi basketin merkezinden itibaren genellikle 23 fit 9 inçtir (yaklaşık 7.24 metre). Ancak, üç sayı atışının ilk kez kullanıldığı 1945 yılında bu mesafe sadece 21 fitti (yaklaşık 6.4 metre).
Bir üç sayılık atışın puan değerini belirleyen temel unsur, üç sayı yayı şeklindeki çizgidir. NBA’de en fazla üç sayılık field goal isabeti sağlayan oyunculardan biri Stephen Curry’dir ve toplam 3.117 field goal kaydetmiştir.
Field Goal Kuralları
Her oyunda olduğu gibi, basketbolda da belirli kurallar vardır. Oyunda başarılı olmak için bu kurallara uymanız gerekir. Aşağıda, basketbolda field goal ile ilgili temel kurallar açıklanmıştır. Eğer takımınıza sayı kazandırmak istiyorsanız, bu kurallara dikkat etmelisiniz.
- Bir field goal ancak top potaya yukarıdan girip fileden geçerse geçerli sayılır.
- Üç sayı çizgisi içinde veya çizgi üzerinde yapılan başarılı bir field goal iki puan değerindedir.
- Üç sayı çizgisinin dışından yapılan başarılı bir field goal üç puan değerindedir.
- Üç sayılık bir field goal denemesi yapmadan önce, şutörün en az bir ayağının üç sayı çizgisinin dışında olması gerekir.
- Oyuncunun ayakları, üç sayı çizgisi içinde veya üzerinde yere temas edemez.
- Top şutörün elinden çıktıktan sonra, oyuncu üç sayı çizgisine adım atabilir veya iki sayı bölgesine iniş yapabilir.
- Eğer bir oyuncu yanlışlıkla kendi potasına field goal atarsa, bu puan rakip takımın hanesine yazılır.
- Bir oyuncu rakip potaya kasıtlı olarak field goal denemesi yaparsa, bu bir ihlal olarak değerlendirilir ve top rakip takıma geçer.
Field Goal Atış Süresi
Basketboldaki shot clock (şut saati) hakkında bilgin var mı? Eğer bilmiyorsan, şimdi sana field goal üzerindeki önemini anlatacağım. Shot clock, bir field goal atışının belirlenen süre içinde gerçekleştirilmesi gerektiğini gösteren bir zaman ölçer cihazdır. Basketbolda, shot clock süresi 24 saniye ile başlamak zorundadır. Şimdi shot clock ile ilgili temel kurallara göz atalım.
- Shot clock, takım topu oyunda kontrol altına aldığında başlar.
- Takım, topa sahip olduktan sonra, shot clock süresi dolmadan önce bir field goal girişiminde bulunmalıdır.
- Geçerli bir field goal denemesi için, oyuncunun topu elinden çıkarması ve shot clock süresi dolmadan önce topun pota çemberine temas etmesi gerekir.
- Top, savunma oyuncusu tarafından dokunulursa ve topun kontrolü kaybedilmezse, shot clock devam eder.
- Eğer bir takım, belirlenen süre içinde field goal girişiminde bulunamazsa, “shot clock ihlali” yapılmış olur ve hücum hakkı rakip takıma geçer. Rakip takım, oyunu saha kenarındaki ihlalin olduğu noktaya yakın bir yerden başlatır.
Field Goal Yüzde Sistemi
Field goal yüzdesi, FG% (Field Goal Percentage) olarak bilinir ve bir takımın şut başarı oranını ölçen bir metriktir. Field goal yüzdesini hesaplamak için yalnızca iki istatistik gerekir:
- Başarılı atış sayısı (Şut isabeti)
- Toplam atış denemesi (Şut girişimi)
Bu iki sayı birbirine bölünerek FG% hesaplanır. Daha yüksek bir FG%, daha yüksek bir şut verimliliği anlamına gelir. Bu yüzden %50 veya daha yüksek bir FG% iyi bir yüzde olarak kabul edilir.
Sonuç
Bu makaleyi okuyarak basketbolda field goal hakkında daha fazla bilgi edinmiş oldunuz. Umarım bu bilgiler, field goal kavramını daha iyi anlamanıza yardımcı olur. Basketbolda yalnızca iki tür field goal vardır: İki sayılık ve üç sayılık atışlar.
Field goal, oyuncuların potadan uzaklıklarına bağlı olarak farklı puanlar kazanmalarına olanak tanır. Yukarıdaki detaylar, basketbolda field goal hakkında bilmeniz gereken her şeyi kapsıyor. Artık saha içinde field goal yüzdesini artırmak için neler yapmanız gerektiğini biliyorsunuz!